19 Ekim 2012

Red Bull Stratos: Uzaydan Dünyaya Atlayış

İnsanoğlu geçtiğimiz hafta tarihi anlardan birine daha tanıklık etti. Tüm dünya soluklarını tutarak, bir paraşütçünün uzaydan yeryüzüne serbest atlayışının tanığı oldu. Felix Baumgartner, New Mexico’nun güneydoğusunda yeryüzünden 39.044 metre yükseklikten paraşütle atladı ve iniş sırasında 1.342 km/s hıza ulaştı.

Serbest düşüş sırasında Baumgartner ses duvarını aşan ilk serbest atlayışçı olarak tarihe geçti. Ayrıca bu atlayış çok özel bir günde gerçekleşti. 14 Ekim tarihi ilk süpersonik uçağın havalanışının 65. yıldönümüydü. Amerikalı Chuck Yeager’in kullandığı Bell X-1 roket uçağı aynı günde sesten hızlı uçan ilk uçak olarak havacılık tarihine geçmişti.

Atlamadan hemen önce “Bütün dünyanın beni izlediğini biliyorum. Dünyanın benim gördüklerimi görmesini isterdim” diye konuşan Baumgartner, “Ne kadar küçük olduğunuzu anlamanız için bazen çok yükseklere çıkmanız gerekiyor” diye konuştu.

Atlayışın ilk verilerine göre Baumgartner’ın tarihi atlayışı 9 dakika 3 saniye, serbest düşüşü ise 4 dakika 20 saniye sürdü. Yeryüzüne yaklaşık 1.524 metre kala paraşütünü açarak son derece başarılı bir iniş gerçekleştirdi. Atlayış sırasında gelen ilk bilgiler, Baumgartner’ın saate 1.174 km. hıza ulaştığı yönündeydi. Olayı izleyen havacılık sporları resmi yetkilisi Brian Utley’in açıklaması ile Baumgartner’ın maksimum hızının saatte 1.342,8 km’ye ulaştığını bildirildi. Ses hızı sınırı deniz düzeyinde normalde saatte 1.224 km fakat 9.000 metre irtifadan sonra bu sınır saatte 1.091 km olarak kabul ediliyor.

Kısacası Baumgartner en yüksek irtifadan serbest atlama, en hızlı insan ve balonla en yükseğe çıkan insan rekorlarını eline geçirdi. Bu arada ufak bir not düşmek gerekirse, Baumgartner yalnızca 16 saniye farkla, 4 dakika 36 saniye ile Joe Kittinger’a ait olan en uzun serbest düşüş rekorunu kırmayı ise başaramadı.

Red Bull Stratos Serbest Düşüş Sırasında Yaşanan Sorunlar


Atlayış sırasında ortaya çıkan en önemli sorun Baumgartner’ın kask siperinin ısıtıcısında yaşandı. Bu sorunu çözmek için tırmanış sırasında hem Baumgartner hem de Misyon Kontrol ekibi büyük çaba harcadı. Sonunda soruna rağmen atlayışı gerçekleştirmeye karar verdiler. Daha sonra Baumgartner ısıtıcının çalışmaya başladığını bildirdi.

Serbest düşüş sırasında Baumgartner bir başka sorun daha yaşadı. O da kısa bir süre kendi ekseni etrafında dönmesiydi. Ancak çok kısa süre içinde düzeldi ve inişini kontrol altına almayı başardı. Atlayıştan sonra ayrıca Baumgartner vizörünün buğulandığını da bildirdi.

Bu Bir Uzay Atlayışı


Red Bull Stratos adı verilen projede, ayrıca en yüksek insanlı balon uçuşu rekoru da kırılmış oldu. Projenin yetkilileri bu atlayışı ayrıca “uzay atlayışı olarak değerlendirirken, “Uzayın Kenarına Doğru Yolculuk” olarak da isimlendiriyor.

Ancak uzayın resmi sınırı aslında daha yüksek. Uzmanların çoğu uzayın 100 kilometre yükseklikte başladığını belirtiyor.

Baumgartner’ı tebrik edenlerin başında 1960 yılında 31.33 kilometre yüksekten atlayan ve bugüne kadar rekoru kırılamayan Joe Kittinger geliyordu. O dönemde ABD Hava Kuvvetleri’nde yüzbaşı olarak hizmet veren Kittinger, Red Bull Stratos projesinde de danışmandı. Atlayış sırasında Baumgartner ile iletişim kuran Kittinger, “Yerinde ben olsaydım bundan daha iyisini yapamazdım” diye konuştu.

Felix Baumgartner Kimdir?


43 yaşındaki Baumgartner emekli bir maceraperest; daha önce de dünyanın ek yüksek binalarından atlamış ve Manş Denizi üzerinde karbon kanatlardan yararlanarak uçmuştu. Son tarihi atlayışından önce de şunları söylüyordu:

Red Bull Stratos, astronotlar ve pilotlar için yaşam kurtaran önlemlerin geliştirilmesine katkı sağlayacak. Belki geleceğin uzay turistleri için de pencere açacak. Bu deneyim sayesinde insanların stratosferde ses hızını aşabileceği ve sağlam bir şekilde yere ineceği kanıtlanmış olacak. Ayrıca uzaya yakın bölgelerde kurtarma operasyonlarının yapılabilmesinin önünü açacak.

Baumgartner'in 55 katlı bina yüksekliğindeki helyum dolu balonu New Mexico yakınlarındaki Roswell Hava Üssü’nden havalandı. Balon 1.315 kilo ağırlığındaki kapsülü taşıyordu. Yaklaşık 850.000 metreküp hacmindeki balonun serbest atlayışın yapılacağı yüksekliğe ulaşması tam 2 saat 21 dakika sürdü.

Balonun ilk başta 8 Ekim tarihinde havalanması planlanıyordu. Ancak bu ve bundan sonraki (9 Ekim) girişimleri hava koşullarına bağlı olarak iptal edildi. En küçük bir esintinin bile devasa balona zarar vermesinden çekinen Red Bull yetkilileri, balonun plastik sandviç torbalarından 10 misli daha ince bir malzemeden yapıldığını söylüyorlardı. 14 Ekim tarihinde rüzgarın hızının saatte 3 km.den fazla olmayacağı anlaşılınca tarihi atlayışın günü de belli olmuştu.

Olayı izlemek için Avusturya’dan gelen Baumgartner’ın annesi, atlayıştan önce gazetecilere şu bilgileri verdi: “Felix bu atlayış için tam 5 yıl çalıştı. Bunu başarırsa çocukluk hayalleri gerçek olacak.” Gerçekten de Baumgartner bu atlayışa hazırlanırken, geçen Mart ayında 21.82 kilometreden, 25 Temmuz’da da 29.61 kilometreden atlayış yapmıştı. Temmuz ayındaki atlayışta Baumgartner 864 km. hıza ulaşmayı başarmış ancak kullandığı kapsül sert bir şekilde yere çakılmıştı. Kapsül onarılmasının ardından Teksas yakınlarındaki Brooks City Üssü’nde en uç noktalara kadar test edilmiş ve testleri geçmesinin ardından tarihi atlayışın yapılacağı Roswell’e gönderilmişti.

Red Bull ise risk alıp bu tarihi atlayışa sponsor olarak uzmanların tahminlerine göre tüm dünyada 160 milyon dolar değerinde reklam yapmış oldu. Son derece riskli olan bu atlayış başarısızlıkla sonuçlansa, Red Bull adı ölümle birlikle anılan markalardan birisi olacağından büyük değer kaybına uğrayacaktı. Fakat Red Bull’un sahibinin Avusturyalı diş macunu pazarlamacısı Dietrich Mateschitz adlı tek bir kişi olması ve hisse senedi sahiplerine hesap vermek zorunda olmaması sayesinde böylesine riskli bir sponsorluk mümkün olabildi.

0 yorum :

Yorum Gönder

E-posta Aboneliği

Zargana'da yayınlanan son yazıların e-posta adresinize gönderilmesi için lütfen üye olun.

Copyright © 2011 Zargana , Alıntılarda kaynak vererek her şeyi çalmak serbesttir